Diabetes en alcohol

Alcohol en diabetes: kan dat? 

Ja dat kan, ook als je diabetes hebt (en ouder bent dan 18 jaar). Het is wel belangrijk dat je je bewust bent van een aantal feiten. We geven je een aantal tips die handig zijn om te weten voordat je alcohol gaat drinken. 

Goed om te weten over alcohol:

  • Alcohol wordt afgebroken in de lever. De lever is nodig om glucose te maken uit eiwitten en vetten, dat noemen we gluconeogenese. Dit is nodig om te zorgen dat je glucose op peil blijft als je lang niet eet (zoals in je slaap).

  • Nu de lever het druk heeft om de alcohol af te breken, zal hij geen glucose kunnen leveren. Het gevolg is een hypo.

  • De lever kan 0,1 gram alcohol per kg lichaamsgewicht per uur afbreken. Dat betekent dat bij een persoon van 70 kilo het bijna 1,5 uur duurt om de alcohol uit 1 glas bier (250 ml = 10 gram alcohol) te verwerken. Na een avond alcoholgebruik kan het glucoseverlagend effect zeker 6 - 8 uur duren en in sommige gevallen zelfs 24 uur.

  • Als je alcohol drinkt, voel je minder goed je hypo’s.

  • Ben je aangeschoten / dronken dan kun je ook niet meer goed over je diabetesregulatie nadenken. Je brein is tenslotte je alvleesklier: jij moet zelf kunnen nadenken over hoe je het beste kunt reageren op extra beweging, extra koolhydraten etc.

  • Door alcohol kun je in een diepere slaap komen: je wordt veel minder gemakkelijk wakker uit een hypo

  • Hypoverschijnselen kunnen voor de buitenstaander met dronkenschap verward worden. Dit kan soms tot hele vervelende situaties leiden. 

  • Bij hogere temperaturen zakt de bloedsuiker sneller.

Alcohol en diabetes tips veiligheid

Onze tips bij het drinken van alcohol

  • Drink alcohol met mate. Als je niet meer weet wat je doet, weet je ook niet meer hoe je je diabetes moet regelen!

  • Licht je vrienden in dat je diabetes hebt en dat je bloedglucose laag kan worden door alcohol. Zorg dat zij weten wat ze moeten doen of wie ze kunnen waarschuwen.

  • Ga niet alleen naar huis.

  • De standaardnorm van alcoholgebruik is bij mannen en vrouwen (>18 jaar) 1 glas alcohol per dag.

  • Drink geen alcohol op een lege maag en ook niet als de bloedglucose laag is. Na een drankje is je lever vooral bezig met het afbreken van alcohol en heeft geen tijd om glucose aan te maken. De kans op een hypo is dan groot.

  • Combineer bij voorkeur alcohol met iets te eten. 

  • Als je alcohol in een mix drinkt, kies dan voor koolhydraathoudende drank en niet voor de light versie. Met name als je lekker aan het dansen bent en in een warme omgeving bent. Je hebt namelijk een voorraad glucose nodig om je lage waarde op te vangen.

  • Meet regelmatig je bloedglucose en altijd voordat je naar bed gaat.

  • Licht je omgeving (ouders/huisgenoten) in dat je thuis bent en gedronken hebt.

  • Als je voor het eerst alcohol gebruikt is het aan te raden in een vertrouwde omgeving te doen. Je weet namelijk dan nog niet hoe je gaat reageren en de omgeving weet dat je diabetes hebt en kennen ook de bovenstaande adviezen. Veilig voor alles!

  • Waarom is het broodje shoarma bv. voor het slapen geen gek idee: Op het moment dat je geen koolhydraten uit voeding binnenkrijgt, zal de lever ongeveer zes uur lang glucose kunnen vrijmaken uit zijn eigen voorraden, het glycogeen. Die voorraad moet wel op peil gehouden blijven door goed te eten. Dus sporten, vervolgens geen maaltijd nemen, maar wel het biertje pakken aan de bar en vervolgens gaan slapen is een combinatie die je moet vermijden: je hebt te weinig reservevoorraad in je lever en je lever kan het niet oplossen door zelf glucose te maken.. helaas zijn hier voorbeelden van dat het niet goed afloopt.

  • Bij sporten en daarna alcoholgebruik is de kans op (nachtelijke) hypoglycemieën nog veel groter. Overdag en s'avonds geen maaltijden over te slaan, zodoende worden na sport de koolhydraatvoorraden ook weer aangevuld.

  • Temperatuur: bij warme temperatuur zakt de bloedsuiker sneller. Dus je bent lekker aan het dansen in een warme discotheek en je drinkt alcohol, zal je bloedsuiker sneller dalen

  • Als je wilt weten hoe je bij een hoge glucosewaarde of extra eten na gebruik van alcohol je insulinedosis aanpast, bespreek dat dan met je team. 

Advies op maat:

Met je behandelteam kun je kijken wat er nodig is aan insuline als je alcohol drinkt zoals mixdrankjes, bier of wijn: je kunt tenslotte niet zomaar de insuline spuiten of bolussen die je gewend bent bij deze hoeveelheid koolhydraten.

Hieronder een tabel met het aantal milliliters per glas en het aantal milliliters alcohol per glas. Ook geven we weer hoeveel standaardglazen je uit een blikje of fles kunt halen. Dit helpt je met het berekenen van het aantal gram koolhydraten en alcohol dat je binnen krijgt.  

 

Alcohol en koolhydraten alcoholische dranken

 

ml / eenheid

Alcohol %

ml alcohol

gr. alcohol

 gr. koolhydraten

Aantal standaard glazen

Glas bier

250

5%

12,5

10

7,5

1

Bierflesje

330

5%

16,5

13,2

10

1,3

Bier 1/2 liter

500

5%

25

20

37,5

2

Glas witte wijn

150

12%

12

9,6

4

1

Glas rode wijn

150

12%

12

9,6

4

1

Wijnfles

750

12%

90

72

20

7

Glas Port

60

20%

12

9,6

8

1

Fles Port

750

20%

150

120

100

12

Mixdrank/ Flesje

275

5,6%

15,4

12,32

Zie etiket, erg verschillend

1,2

Shooter

20

20%

4

3,2

14

0,3

Glas sterke drank

35

35%

12,25

9,8

0

1

 

Niet onder de 10 mmol/l

Ragnar Hanas geeft in zijn standaardwerk Type 1 diabetes het volgende advies:

Zorg dat je bloedsuiker voor het slapen gaan bij ruim alcoholgebruik niet onder de 10 mmol/l is. Bij een glucosewaarde onder de 10 mmol/l is het advies nog extra te eten en liefst koolhydraten met laag glycemische index (denk aan bruine boterhammen met kaas/gebakken ei of een patatje). Zo houd je je voorraad glucose op peil als de lever het even niet voor je kan doen.

Dus wil je alcohol gaan drinken in de toekomst, overleg met je diabetesteam wat de adviezen zijn. Wel zo'n veilig gevoel voordat je op stap gaat.