Nieuws

Als je kijkt naar de glucoseregeling en de kwaliteit van leven blijkt steeds duidelijker dat een geavanceerd automatische insuline toediening systeem (in het Engels automated insulin delivery system (AID)) de beste manier van insulinebehandeling is. Daarom wordt deze methode in internationale richtlijnen ook als de voorkeursbehandeling van type 1 diabetes (T1D) geadviseerd. Ook bij Diabeter zijn veel mensen inmiddels overgestapt op AID en dat is te merken aan bijvoorbeeld het grote aantal mensen met een normaal HbA1c, dus met waarden die vergelijkbaar zijn met die van mensen zonder diabetes.

Maar in de spreekkamer ging het niet altijd alleen over de mooie glucoseregeling. Sommige mensen met AID behandeling zagen dat hun gewicht toenam Diëtist en onderzoeker Sarah Koning herkende dit vanuit haar spreekuren en startte samen met onderzoeker Pim Dekker een onderzoek. Ze onderzochten bij 496 gebruikers (waarvan 210 jonger dan 20 jaar) en van één van de AID systemen (MM780G systeem) die tenminste 12 maanden hun AID in gebruik hadden. Bij een deel van de mensen gebeurde er niets, bij een deel nam het gewicht af en er was inderdaad een groep die aankwam in gewicht. 

Waarom is dit onderzoek belangrijk?

Veel mensen met type 1-diabetes ervaren uitdagingen bij het bereiken en behouden van hun streefwaarden voor bloedglucose. Nieuwere technologieën zoals een geavanceerd automatische insuline toediening systeem (AID) verbeteren de glucoseregeling en maken het eenvoudiger om de glucosewaarde naar normale waardes te krijgen en te houden. Maar in de spreekkamer zagen Sarah en andere zorgverleners dat er soms mensen met T1D waren die met zo'n systeem moeite hadden om op gewicht te blijven of aankwamen.. Daarbij is gewichtstoename een bekend probleem bij T1D. Dit kan onder andere ontstaan door een ‘mismatch’ tussen de insulinebehandeling en de noodzaak om extra koolhydraten te nemen om een te lage glucosewaarde snel te corrigeren. Een groot deel van de mensen met T1D heeft te maken met overgewicht of zelfs obesitas, wat geassocieerd wordt met hogere cardiovasculaire risico’s en vaak een weer complexere glucoseregeling.

Het doel van dit onderzoek was om te kijken of het gebruik van een AID systeem invloed heeft op gewichtstoename bij mensen met T1D en waarom.

Belangrijkste bevindingen op een rij:

• Dit wetenschappelijke onderzoek geeft in detail het effect van AID-behandeling op het gewicht, zowel bij kinderen als bij volwassenen. Waar eerdere studies 'een gemiddeld effect' bekeken en geen veranderingen in gewicht rapporteerden, laat dit onderzoek zien dat er zowel mensen zijn die gewicht verliezen, mensen die op zelfde gewicht blijven en mensen die wel aankomen tijdens AID gebruik. Er was dus geen duidelijk verband tussen overstap naar een AID (hybrid closed-loop-systeem) en gewichtstoename.
• Bij een groot deel (41%) van de gebruikers was geen verandering van hun gewicht te zien. Dit gold ook voor kinderen, bij wie gewichtstoename normaal is omdat zij groeien. Om hiermee rekening te houden, is gebruikgemaakt van een z-score. Een z-score vergelijkt het gewicht van een kind met dat van andere kinderen van dezelfde leeftijd en lengte, zodat duidelijk wordt of een kind gemiddeld, lichter of zwaarder is dan verwacht.
• Bij zowel kinderen als volwassenen (> 20 jaar) bleek dat mensen die vóór de start van de AID-behandeling al overgewicht hadden (BMI z-score > 1 bij kinderen en BMI > 25 kg/m² bij volwassenen) het vaakst verder in gewicht toenamen na het starten van de AID. Zo toonde ongeveer 60 % van de kinderen met overgewicht en 55 % van de volwassenen met overgewicht een verdere gewichtstoename tijdens gebruik van een AID systeem. Gewichtstoename werd daarnaast vooral gezien bij mensen die voor de start van AID een hoger HbA1c hadden (dat veelal samengaat met een lagere TIR-waarde (tijd in doelbereik) en ook bij mensen waar de AID een sterke daling van het HbA1c gaf.
• Onderzoek naar veranderingen van instellingen als glucose-target of van insuline werkingstijd (AID) of het gebruik van alarmen gaf geen duidelijk beeld of oorzaak. Het onderzoek benadrukt dat een groter en langer durend onderzoek nodig is om definitieve conclusies te kunnen trekken over gewichtseffecten en het gebruik van een AID.

Wat betekent dit voor jou als iemand met type 1-diabetes?

• Uit deze studie blijkt niet dat deze systemen op zichzelf leiden tot gewichtstoename bij mensen met T1D, maar individuele effecten kunnen verschillend zijn. We durven de uitkomsten, mede op grond van andere studies door te trekken naar andere AID  systemen.
• Bedenk hierbij dat bij glucosewaardes boven de 10mmol/l mensen glucose (dus energie/gewicht) zullen uitplassen. Hoe scherper de glucosewaardes hoe belangrijker juiste aanpassing van de dagelijkse totale insulinehoeveelheid is en de verhouding tussen wat de AID als basis-insuline geeft en wat als maaltijd-insuline.

Daarom trekken we twee conclusies:

1. Goede educatie vooraf, zeker ook over voeding en gewicht, blijft een essentieel onderdeel van deze 'automatische behandeling'.
2. Tijdens AID-gebruik hoort het gesprek over voeding, gewicht en individuele doelen daarbij, een vast onderdeel te zijn.

Deze punten gelden zeker voor mensen met een relatief hoog HbA1c bij de start (> 8.0% 64 mmol/mol) en (neiging tot) overgewicht bij de start van de AID, maar zorgen om je gewicht zijn geen reden om niet voor een AID te kiezen.

WIl je meer weten over het hoe, waarom en wat we van dit onderzoek leren? Hier vind je het wetenschappelijke artikel.